Pod terminom krvne grupe ili krvno grupni antigeni podrazumijevamo
postojanje specifičnih dijelova opne eritrocita (i drugih uobličenih
elemenata krvi) koji imaju imungenu sposobnost.
Od Landsteineirovog otkrića antigena i antitijela ABO sistema 1900- te
god. do danas je otkriveno preko 20 krvno grupnih sistema i seroloških
determinisano preko 400 krvnih grupa.
Najveći klinićki značaj ima ABO i Rhesus (Rh sistem krvnih grupa.
Svi krvno grupni antigeni se nasljeđuju po Mendelovom zakonu .
Krvno grupni sistem karakteriše postojanje i nepostojanje "prirodnih" ili
urođenih aglutinina (anti -A i anti- B) u plazmi.
Osnovno pravilo kod transfuzije krvi je da primalac i davaoc krvi imaju
identičnu krvnu grupu.
Rhesus (Rh) krvnom sistemu pripada 6 atigena označenih velikim i malim
slovima abecede (D,d,C,c,E,e).
85% osoba su označeni kao Rh D pozitivne (Rh D +)
Samo je 15% osoba Rh (D) negativno Rh (d) -.
U jedinicama intenzivnog liječenja velikom broju pacijenata je indicirano
postavljanje centralnog venskog katetera, a sama insercija je povezana sa
komplikacijama od kojih su najčešće infekcije.Infekcija najčešće nastaje
migracijom bakterija sa kože od mjesta punkcije uz kateter ili tijekom
rukovanja sa CVK kroz njegov lumen.
Najčešći uzročnici infekcija povezanih sa CVK su Gram pozitivni
mikroorganizmi koji se nalaze u kožnoj flori (većinom koagulaza-negativni
stafilokoki) i Staphylococcus aureus.
Prilikom insercije CVK bitno je pridžavati se strogih mjera sterilnosti,
odabrati mjesto punkcije kod kojeg je prisutna najmanja učestalost
infekcija (vena subclavia),pravilno pranje mjesta punkcije otopinom
klorheksidina i na taj način smanjiti kolonizaciju bakterija kože,što je glavni
put infekcije.
Nakon punkcije CVK bitna je pravilna njega i previjanje intravaskularnog
katetera, kao i pravilna higijena ruku.
Koristeći povoj za učvršćivanje CVK sa klorheksidinskim glukonatom,
prikazali smo rezultate istraživanja u JIL-u Klinike za torakalnu kirurgiju,te
učestalost infekcija povezanih sa CVK.
Povoj sa CHG gel jastučićem pruža antimikrobno djelovanje na ubodnom
mjestu, te suzbija kožnu floru koja je najčešći izvor infekcija krvotoka kod
upotrebe CVK.
Ostale prednosti povoja sa klorheksidinom su:
- manja potreba za promjenom pokrivke obzirom na prozirni pokrov i
upijajući CHG gel jastučić kojim je omogućeno vizualno promatranje
ubodnog mjesta, te postojanost kroz 7 dana (ušteda novca i vremena)
- manja vjerojatnost rizika od infekcije,a samim time i manji bolnički troškovi.
U Jedinici intenzivnog liječenja je bitno postojanje smjernica i obrazaca ili
nadzornih listi za postupke postavljanja i rukovanja sa CVK, te je
neophodno pratiti učestalost infekcija.
Perkutana dilatativna traheotomija je nekirurška, manje traumatična
metoda traheotomije, koja se može izvesti u JIL-u na bolesničkom krevetu
te se može smatrati metodom izbora za kritične bolesnike. Izvedba je
jednostavna i brza te kod dobro organiziranog i uvježbanog tima čitav
postupak s pripremom traje oko 15 minuta. U bolesnika podvrgnutih PDT
rjeđe se javljaju infekcije, a nakon odstranjenja kanile mjesto traheotomije
vrlo brzo zacijeli. PDT olakšava prodisavanje i odvajanje bolesnika od
respiratora skraćujući vrijeme boravka i troškove liječenja u JIL-u. Ovu
metodu traheotomije izvodimo na našem odjelu od rujna 2003. godine i do
sada smo ih napravili 520.
Za pouzdane rezultate mikrobioloških pretraga od najveće je važnosti
odabir odgovarajućeg uzorka kliničkog materijala, njegovo pravilno
uzimanje, kao i dostava i/ili eventualno čuvanje. S obzirom na važnost
ciljanog antibiotskog liječenja bolesnika nužno je ispravno postupanje u
svakom koraku u postupcima uzorkovanja materijala.
Stoga je za svaku medicinsku sestru pogotovo koja radi u JIL-u
neophodno poznavati način uzimanja i čuvanja mikrobioloških uzoraka i
eliminirati „pogađanje“ i pretpostavke kako se treba uzeti uzorak, gdje ga
čuvati i na koji način.
U svakodnevnom radu najčešće za mikrobiološku analizu najčešće se
uzimaju uzorci krvi, aspirat traheje i urina.
Kao i u ostalim anesteziološkim JIL-ovima u našoj zemlji i u KBC Osijek
mikrobiološko uzorkovanje svakodnevni je dio posla medicinskih sestara.
Potencijalno kurativna terapija (kirurgija, kemoterapija, radioterapija) je
uvijek na prvom mjestu u liječenju karcinomskih bolesnika. Bol se često
zanemaruje.
Liječenje karcinomske boli je simptomatsko liječenje čiji je cilj
djelotvorno smanjenje boli (bol u mirovanju VAS<3, bol pri kretanju<6) i
zadržavanje dobre kvalitete života minimalizirajući nus-pojave terapije
za bol.
Rad prikazuje modalitete liječenja boli u Klinici za tumore u Zagrebu:
liječenje kronične boli u Ambulanti za bol, liječenje postoperativne boli u
Jedinici intenzivnog liječenja i na odjelima, kao i pokušaj stvaranja "Pain
servisa" kao zasebne jedinice.
